Thoir dhomh an t-slapag...

Ag ionnsachadh na Breatannais

2011-08-09T01:31:00.002+01:00

ar gwenn-ha-du - the "black and white"

Carson a tha mi ag ionnsachadh cànain ùr? Air sgàth 's gu bheil ùidh agam innte. Carson a tha mi ag ionnsachadh na Breatannais? Air sgàth 's gu bheil e co-cheangailte leis a' Ghàidhlig [ann an dòigh fharsaing].

'S ann anns a' Bhreatainn Bhig a tha iad a' bruidhinn na Breatannais, ach chan eil ach beagan a bharrachd air 230,000 luchd-làbhairt air fhàgail a-nis. Mar ghàidhlig, b' àbhaist dha Breatannais a bhith na prìomh chànan, ach dh'fhàs buaidh na Fràingis nas làidire agus [mar a tha na Fraingich a' dèanamh le rud sam bith aig nach eil ceangal Frangach] thòisich iad a' cur às dhan chànan san roinn phoblaich cho tràth ri 1750.

"Breton... is a peasant patois, unable to insure communication even with the neighboring village, even more incapable of expressing the modern world - the world of tractors, automobiles, airplanes and television. A language only good enough to talk to cows and pigs. From that you get the refusal to transmit this language to children - a language considered to be a burden, a handicap in social promotion, a source of humiliation and shame." - Elegoët 1978

Mar a tha sibh a' faicinn, bha Breatannais ann an droch stàid - car coltach ris an stàid anns a robh Gàidhlig. B' àbhaist dha còrr is 1,000,000 luchd-làbhairt Bhreatainneis a bhith ann nas lugha na 100 bliadhna air ais - chan eil ach ~230,000 air fhàgail an-diugh [a' chuid as motha dhaibh nas sìne na 65].

Tha mi air a bhith a' leughadh mu na dòighean a chleachd na Fraingich gus Bhreatannais a mharbhadh agus tha iad gu math coltach ris na dòighean a chlechd ministearan an Alba gus an aon rud a dhèanamh dhan a' Ghàidhlig. Bha tòrr dhaoine an-aghaidh na Breatannais, gu sònraichte sna sgoiltean.

In 1845 teachers in Finistère, the western department of Brittany, were reminded by the sub-prefecture: "Above all gentlemen, remember that you have no higher purpose than to kill the Breton language."

Àireamh de sgoilearan dà-chànanach [aig ìre bhun-sgoil] sa Bhreatainn Bhig

Ged a tha seo air tachairt, chan eil an t-suidheachadh cho dona 's a bha e. Mar a th' againn sa Ghàidhlig, tha sgoiltean làn Bhreatannais ann - sgoiltean Diwan, Div Yezh + Dihun. Am-bliadhna, bha còrr is 13,500 clann [5.2%] an sàs ann an sgoilearachd Bhreatannais [an taca ris an 3,400 a tha a' dol tro FTMG ann an Alba]. Tha barrachd air 6.2% de sgoiltean a' teagasg na Breatannais anns a' Bhreatainn Bhig a-nis agus tha an àireamh sin a' fàs gach bliadhna. A bharrachd air seo, bha còrr is 5,000 inbhich clàraichte air cùrsaichean Breatannais ann an 2010 - suas 2.5% bho 2009.

% a-mach às a cheud a tha a' dol tro FTMB

Seo dhut rud beag Breatannais - faic cho furasda 's a tha i!

Demat! Penaos emañ kont ganit/ganeoc'h? - Latha math. Ciamar a tha thu/sibh?

Mont a ra, trugarez. - Tha cùisean gu math leam, tapadh leat/leibh.

Mont a ra mat ganit/ganeoc'h? - Ciamar a tha cùisean leat/leibh fhèin?

Brav eo an amzer. Ya, brav eo. - Tha an aimsir math. Tha, tha e math.

N'eo ket fall an amzer? Nann, n'eo ket. - Nach eil an aimsir dona? Chan eil.

Me 'zo bras - Tha mi mòr

Te 'zo bihan - Tha thu beag

Eñ/Hi a zo laouen - Tha e/i sona

Bras on - 'S mi a tha mòr

Bihan out - 'S tu a tha beag

Laouen eo - 'S e/i a tha sona

Ar mor a zo glas - Tha a' mhuir gorm

Al levr-mañ a zo ruz - Tha an leabhar seo ruadh

An den-se a zo brav - Tha an duine sin snog.

Glas eo ar mor - 'S ann gorm a tha a' mhuir.

Ruz eo al levr-mañ - 'S an ruadh a tha an leabhar seo.

Brav eo an den-se - 'S ann snog a tha 'n duine sin.

Un aval a zo gwer - Tha ubhalan uaine

Ul levr a zo bihan - Tha leabhraichean beag

Ur paotr a zo amañ - Tha balach ann a sheo

Brezhoneg Bemdez - Breatannais a h-uile Latha

Do we take the Gaelic language seriously?

2011-07-14T14:01:00.002+01:00

Bha prògram air Rèidio na h-Alba an-diugh a bha bruidhinn air na tha daoine ag ràdh mun Ghàidhlig sna pàipearean-naidheach is air an TBh. Bha tòrr aineòlas ann, ach bha beachdan làidir ann an aghaidh na naysayers. Ach, air sgàth 's gun cur a' phròram fearg mhòr orm, sgrìobh mi litir dhan tè a tha os choinn a' phrògram.

Dear Kaye,

As a speaker of the Gaelic language [and 2 others along side English], I find that your show has proved it’s own point. Out of the whole 40 minutes, more bad was said about the language than good. Having previously listened to a show hosted by yourself where the topic of Gaelic has come up, I found the tone almost exactly the same – there seems to be a large feeling of contempt and ignorance towards Gaelic, from both yourself and the general Scottish public. As such, I feel it’s important a few things are cleared up:

- Today in Scotland there are over 100,000 people with a knowledge of Gaelic – 55% of whom live in the Lowlands [with more than 15,000 in Greater Glasgow alone].

- Over 3,600 children are in currently in Gaelic Medium education [a figure which is, yet again, up on last year]. A further 10,000 learn it as a standalone subject through the medium of English. Over 1,400 adults are registered with Ùlpan and it is estimated that over 8,000 adults take short courses every year. More Universities than before offer Gaelic courses and we now have one fully bilingual University – UHI.

- By saying, “Gaelic has no word for “helicopter” or “microwave”", this goes to presume that English has a word for them. Both these words, along with countless others in English, are from Latin and Greek. Gaelic has taken them into it’s own orthography in the same way that French [hélicoptère/micro-onde [micro (micro) + onde (wave)]] and Spanish have [helicóptero/microonda]. For what it is worth, the Gaelic for helicopter is “heileacoptair” and "microwave is “meanbh-thonn”.

- We heard the last caller say to the BnaG rep., “It seems that you obviously didn’t understand. Probably because I was speaking English.” [Therefor inferring that he was stupid because he speaks Gaelic]. This is a prime case of where mockery crosses the line. Would the caller have been allowed to say that to a speaker of Hindi or Polish? The problem here is that because it is said against Gaelic it is seen as acceptable.

- The issue of road signs also appears to be a rather major one. It is true that bilingual signs are replacing [note, replacing] English ones but the idea that they are being thrown up left, right and centre is ridiculous at best. The current law regarding road signs is that they be replaced on a regular 10-15 year basis. As you can probably tell by the state of our signs, many are due to be replaced. When, and only when they get replaced, is a bilingual one put in it’s place at none to very little extra cost [some companies put the Gaelic on free of charge in some areas]. Regarding “Gaelic only signs” – these only occur in areas where over 75% of the population speaks Gaelic as a first language. As you pointed out, if we were to travel to, say, Italy you would expect the signs to be in Italian because almost everybody speaks Italian. It is the same for the Western Isles – as almost everybody can speak or read Gaelic the road signs are either Gaelic only or with Gaelic first and English second. In areas such as Caithness, where this issue has gone further than just road signs, the level of ignorance to the language is ridiculous. “We are Norse”, they all proclaim. However, it has been almost 300 years since the Norse language of the north disappeared – Gaelic however is still spoken natively and has it’s own distinct dialects within the area.

I could go on and on relaying the misunderstandings that people have about Gaelic, but I’d be here all day. I just feel that it is important to get across that Gaelic is not dead or lavished in money or given preference over other things, it’s just that the Government and educational boards have finally realised, after more than 140 years, that they owe it to the language to show it in a positive light. It’s just a shame that our national and local press hasn’t come to the same conclusions.

Le gach deagh dhùrachd,
Alasdair Crow
Perth

A bheil beachdan aig duine sam bith eile air a seo?

GaelicviaSkype air Facebook agus Twitter

2011-05-11T12:38:00.000+01:00

Tha an "companaidh" agam fhèin niste ri fhaighinn air Facebook agus Twitter. Tha e air a bhith air Twitter fad mìosan, ach 's e Facebook an venture ùr agam.

Lorgaibh GaelicviaSkype air Facebook aig GaelicviaSkype far am feum thu "Like" a chliogadh!

Lorgaibh sibh GaelicviaSkype air Twitter: @GaelicviaSkype

Nintendo 3DS

2011-03-15T15:14:00.000Z

An console as ùire bho Nintendo: an Nintendo 3DS

'S e seo a' chiad console-làimhe 3D ['s e a tha ag obair gun ghlannaichean]
Tha an 3DS a' togail dealbhan 3D [bhideoan 3D ri tighinn]
Tha tòrr bhathair-bòg air an t-siostam mar tha m.e. FaceRaiders, AR Games, 3DS Sound, Mii Maker, Activity Log
Tha inbhe an sgrìon nas àirde na bha e - 800*240piogsail [mullach]/320*240piogsail [bonn]
'S e an cosg a th' orra £230rrp - Tha iad gan rèic aig £197 ge-tà.
Tha iad gu bhith anns na bùthtean Dihaoine 25mh Màrt 2011.

Ge-tà 's e console ùr a th' anns an 3DS, chan eil mòran air atharrachadh bhon chiad DS a thàinig a-mach ann an 2004. Tha an console fhathast an aon cumadh agus tha e cha mhòr an aon mheud 's a bha e. An aon rud a tha air atharrachadh 's e 's na sgrionan - tha iad air am fàs nas motha [gun a bhith a' togail a-steach sgrionan an DSiXL]. 'S e 3.5" am meud aig sgrion a' mhullach agus 3.05" am meud aig sgrion na bonn. Cuideachd, tha niste dà chàmara air taobh a-miugh an 3DS - 's iad a bhios a' cruthachadh na dealbhan 3D. A bharrachd air seo, tha càmara eile ann air an taobh a-staigh, tha snàthad-leudachaidh an cois, tha puttan WiFi ann ['son a bhith a' cur WiFi air no dheth aig àm sam bith], tha àite ann son Càirt SD [tha fear 2GB ann mar-thà], tha CirclePad ann agus tha microfòn is àite 'son cluais-fhònaichean ann.

Obviously, 's e 3D an rud as ùire, agus as tarraingiche, dhan 3DS. Mar a chìeas sibh, tha slider beag ann - leis a sheo faodaidh sibh buaidh an 3D atharrachadh [no cur dheth uile gu lèir]. Channainn gu robh "Full 3D" cùs aig àmannan is mar sin, bhithinn-sa ag ràdh gu robh e nas fheàrr leis a' slider faisg air a' bhonn. Tha buaidh an 3D ag obair fìor mhath agus 's e rud gu math mì-àbhaisteach a th' ann a bhith a' coimhead air dealbh 3D air sgrion console - mì-àbhaisteach ach anabarrach fhèin math! Mar a bhiodh sibh an dùil, tha geamannan DS ag obair gu ceart air an t-siostam cuideachd, ach chan eil buaidh 3D ann.

Tha tòrr bhathair-bòg air an t-siostam mar tha, agus tha mi a' smaoineachadh gu bheil na AR Games fear de na "geamannan" as fheàrr. Anns a' bhogsa, leis an 3DS, bidhibh a' faighinn 6 càirt beaga le dealbhan diofraichte orra. Ma bhios sibh gan cleachdadh leis an geama AR Games tha rudan mìorbhaileach a' tachairt. 'S e geamannan-beaga a th' anns gach càirt agus feumaidh sibh an cuairtealair is accelerometer a chleachdadh gus targaidean a lorg is a bhualadh. 'S e fìor dheagh buaidh 3D a th' anns na geamannan seo agus tha e a' sealltainn dhuibh an neart a th' aig a' chonsole.

Uile gu lèir, 's e rud gu math inntinneach is mìorbhaileach a th' anns an Nintendo 3DS - a bhios a' glachadh cridhean nam milltean air feadh an t-saoghail. Ann an Iapan, tha iad air a h-uile console a rèic mar tha agus tha dùil ann gum bidh iad a' dol cho luath sin an seo cuideachd. Tha fear agam air pre-order agus geama 3D cuideachd - Piolt Wings 3DS - agus tha mi air bhioran ma deidhinn.

Mar a tha Nintendo ag ràdh: "Seeing is believing"

SQA air Plana Gàidhlig fhoillseachadh

2011-03-14T18:56:00.000Z

Ùghdarras Teisteanasan na h-Alba: Dh'fhoillsich iad am plana aca an-diugh.

Plana Gàidhlig an SQA

Press Release: Gàidhlig

Tha àireamhan de luchd-ionnsachaidh na Gàidhlig air a dhol suas thairis air na bliadhnaichean agus a-nis tha an SQA a' toirt taic dhan a' chànan leis a' phlana aca.

The SQA have today launched their Gaelic Plan.

Timcheall air £1millean dha sgoiltean Ghàidhlig

2011-03-14T17:23:00.001Z

Thug an Riaghaltas £976,000 dha sgoiltean Ghàidhlig an-diugh.

Thèid £350,000 dha Sgoil Ghàidhlig Ghlaschu 'son leasachaidhean spòrs a dhèanamh.
Thèid £280,000 dha Chomhairle Earra-Ghàidheil is Bhòid 'son Ionad Ionnsachaidh thogail.
Thèid £200,000 dha Sgoil Ghàidhlig Inbhir Nis gus leasachaidhean a dhèanamh air an togalach.
Thèid còrr is £100,000 dha Comhairle Lanraig a Tuath gus seòmraichean teagaisg Àrd-sgoil Greenfaulds leasachadh.

Barrachd fiosrachadh an seo: Airgead dha sgoiltean Ghàidhlig

Today, the Government announced it's plans to give almost £1m to several Gaelic schools in Scotland. £350,000 to Glasgow Gaelic School, £280,000 to Argyll and Bute council, £200.000 to Inverness Gaelic School and over £100,000 to Greenfaulds Highschool in Lanarkshire.

Tha Cunntas-sluaigh na h-Alba 2011 an seo!

2011-03-14T17:07:00.000Z

Tha an fhoirm a-mach. Faodaidh sibh a bhith ga lìonadh air an Lìon cuideachd.

Tha foirm Cunntas-sluaigh na h-Alba gu bhith a' ruighinn an taigh agaibh an seachdain seo agus faodaidh sibh an fhoirm lìonadh a-staigh ann am Beurla no sa' Ghàidhlig [ma bhios foirm Ghàidhlig agaibh].

Cuideachd, son a' chiad àm, faodaidh sibh an fhoirm lìonadh a-staigh air an Lìon.

Foirm Ghàidhlig

Foirm Bheurla

Trobhadhaibh agus lìon e!

Scotland's latest Census form is now arriving at peoples' houses and it can be filled in in either English or Gaelic [if you have a Gaelic form].

For the first time ever you can fill the form out online, in either English or Gaelic.

Cee-Lo Green a' cleachdadh na Gàidhlig?!

2011-03-09T00:59:00.000Z

Tha Cee-Lo Green a' cleachdadh seann oràn Ghaidhlig san òran ùr aige.

Air Facebook an-dràsta, tha daoine a' bruidhinn air seo - tha e "doing the rounds" mar a chanas ud. Tha Cee-Lo Green, fear de na seinneadairean as motha de 2010 air Gàidhlig a chleachdadh ann an tè dhe na h-òrain aige, còmhla ri T-Pain.

Cee-Lo Green - Language of Love [Seallaibh Curraigh Eòghainn]

Tha mi cinnteach nach eil fios aige*, no aig na daone a bhios ag èisteachd ris an t-òran seo, gur e Gàidhlig a th' ann, ach tha e math gu bheil an cànan ga cleachdadh son rudan ùra. Cò thuirt nach b' urrainn dhan a' Ghàidhlig a bhith cool?

Cee-Lo Green trying to get down with the Gaelic kids? Here, we see him, and T-Pain, using an old Gaelic song in his new song "Language of Love". Do people even know it's Gaelic, or do they think it's just mumbling?

*Thuirt e fhèin gur e "Irish song" a th' ann... He said it was an "Irish song".

The Big C

2011-03-07T00:27:00.003Z

'S e prògram ùr Amaireaganach a th' anns "The Big C". 'S ann mu thè, air a bheil aillse, a dh'fhàsas car craicte a tha e agus tha sibh a' faicinn na tha i a' dèanamh gus ciall air a beatha fhaighinn.

Tha 13 prògramman uile gu lèir anns an t-sreath seo, a' chiad a-mach à dhà, agus tha iad uile cho èibhinn, ach aig an aon àm gu math bronach air sgàth 's an suidheachadh anns a bheil a' phrìomh charactar, Catchy.

Aig toiseach toiseachaidh a' phrògram tha Catchy a' dèanamh an àird a h-inntinn a beatha a chur seachad dhan a' mhax as dèidh dhi naidheachd fhaighinn gu bheil aillse oirre. Tha an duine aic', Paul, air an taigh fhàgail air sgàth na rudan craicte, agus mì-àbhaisteach, a tha Cathy a' dèanamh. A bharrachd air sin, tha mac aig Cathy cuideachd, Adam - 's esan a tha na dheugair. Tha càirdeas gu ìre mhath dona eadarra, ach tha e a' fàs nas fheàrr tron a' phrògram. Tha an nabaidh, Marlene, a' cluich pàirt mhòr anns a' phrògram cuideachd, ged nach do bhruidhinn iad rithe a-riamh roimhe.

Tron a' phrògram tha sinn a' faicinn Cathy a' fàs mar dhaoine is a beatha a thionndadh bun-os-cionn. Aig deireadh a' chiad sreath tha rud no dha a' tachairt a bhios a' cur beatha nan caractaran ann am staing.

'S e fìor comadaidh dubh a th' anns a' phrògram seo agus nam bheachd-sa, 's e seo fear de na prògramman as fheàrr a th' air an TBh an-dràsta. Faodaidh sibh "The Big C" fhaicinn air More 4, gach Diardaoin, no faodaidh sibh a' phrògram fhaicinn air Megavideo, air an Lìon.

"Tha ar cànan beò"

2011-02-16T19:44:00.001Z

"I would maintain that if Gaelic is to have a presence of any kind in the National Galleries of Scotland, then so should Scots."

Tha duine gasgaidh ann a tha a' toirt taich dhan a' Ghàidhlig sna litrichean san Albannach. Tha esan an-aghaidh na tha daoine eile ag ràdh agus airson 's gum bi a' Ghàidhlig beò air feadh an dùthaich.

Tuilleadh an seo: Tha ar cànan beò

One brave guy plucks up the courage to stick up for Gaelic. Will it get him anywhere though?

"What a waste"

2011-02-16T19:36:00.002Z

"If ever there was a case of "stupidity becoming accepted as the norm", then it must be the cliché applicable to the Scottish Government's determination to force the Gaelic language on the whole of Scotland."

Seo beachd aig cuideigin san Albannach an latha roimhe air soighneahchan dà-chànach sna Gallaraidhean Nàiseanta na h-Alba agus air na reilean-iarrain.

"I recently noticed new dual signage on the platform at my local station, Drem in East Lothian. They have now added "An Druim", being Gaelic for Drem. As far as I know, Gaelic was never spoken in this area of the south-east."

Nan robh eòlas sam bith aige, bhiodh fios aige gu robh Gàidhlig air a bruidhinn ann, no cha bhiodh an ainm "Drem" a' dèanamh ciall sam bith. Nach eil fios aig na daoine seo gu bheil na h-ainmean Bheurla air tighinn bhon a' Ghàidhlig? Cha d'ràinig iad an seo bho Mars...

Somebody this week is unhappy about the spread of Gaelic signage because, and to quote, "Gaelic was never spoken int his area?" As usual they are wrong and the signage is justified.

OGE a' gabhal thairis Sgoil Chiùil na Gàidhealtachd?

2011-02-16T19:27:00.000Z

Thàinig naidheachd an-diugh gum faodadh OGE ga gabhal thairis.

A rèir a' BhBC, dh'fhaodadh OGE a bhith a' gabhal thairis air Sgoil Chiùil na Gàidhealtachd, a chaill an airgead taic a bh' aice [£300,000 gach bliadhna] air sgàth gearraidhean nan comhairle.

Tha dragh ann ge-ta gum bi trioblaidean ann a thaobh inbhe na sgoile - nan robh OGE ga gabhal thairis deadh an sgoil na colaiste, an àite àrd-sgoil. Thuirt Rùnaire an Fhoghlaim gu bheil esan ag obair air a' chuis seo leis a' riaghaltas.

UHI to take over the Highland Music school in Plockton? There are a few issues still to be ironed out, but Minister of Eduation Michael Russel says he sees no real problems standing in their way.

Àmannan cruaidh dhan a' Ghàidhlig?

2011-02-16T19:11:00.000Z

Chan eil Marilyne Maclaren measail air a' Ghàidhlig a rèir coltas...

"THE national Gaelic body has called for Edinburgh's education leader to be removed from her role of looking at the future of the language in city schools, claiming she is already biased against it."

Tha an artagail seo, san Albannach, air tighinn a-mach dìreach dà latha as dèidh fear a tha ag argumaid mu chosgais soighneachan anns na Gallaraidhean Nàsantaich na h-Alba. A rèir Bòrd na Gàidhlig, thuirt Bh-Ph. Maclaren gu robh sgoiltean Ghàidhlig a' cruthachadh "segregation" eadar daoine.

An rud a th' ann? 'S e Marilyne an neach-comhairle a tha a' cumail sùil air Foghlam tro Mheadhan na Gàidhlig ann an Dùn Èideann... Tha Bòrd na Gàidhlig a' gabhal dragh air sgàth gu bheilear den bheachd gur i tè biased a th' innte.

Mar is àbhaist, tha daoine a' togail puingean air a' Ghàidhlig san dòigh àbaisteach, "Gaelic was never spoken in Edinburgh" no "Why should we pander to a minority? They should all learn to speak English properly."

Gaelic isn't having the best week, as news comes out that head Councillor Marilyne Maclaren has declared that Gaelic schools cause segregation amongst the children. This coming from the woman who is in charge of sorting out the mess that is GME in Edinburgh...

An-còmhnaidh a thaobh na soighneachan...

2011-02-15T23:55:00.069Z

"Na cur Gàidhlig a-steach dha taigh-tasgaidh!", ars Ailean.

Tha Ailean Massie a' togail puingean gu math inntinneach anns an artagail seo [14mh Gearran] agus, 's dòcha son a' chiad turas a-riamh, chan eil an Daily Mail a' cur sìos air cànan is cultar na Gàidheil! Leis a sin, bruidhinnidh mi barrachd ma dheidhinn...

Tha toiseach-toiseachaidh socair aig an artagail seo, mar a chìeas sibh, far a bheil Mgr. Massie ag ràdh nach bu chòir dhan a' Ghàidhlig bàsachadh, agus gu bheil gu leòr daoine ann gus a cumail beò. Tha esan fiù 's a' bruidhinn air na sgoiltean Ghàidhlig - tha pàrantan measail orra.

An uair sin tha e a' bruidhinn air na tha dol taobh a-staigh na GNnA, 's iad a tha airson soighneachan Ghàidhlig a chleachdadh air feadh na gallaraidhean aca ann an Alba. "Chan eil trioblaid ann le sin", tha sibh ag ràdh? Uill, nuair a tha £1,000,000 am prìs a th' air na soighneachan seo, tha troblaid ann. No a bheil? Tha Gallaraidhean Nàiseanta na h-Alba ag ràdh nach eil iad air Gàidhlig a chleachdadh mar dhòigh chonaltradh idir, seach aon thuras nuair a chur cuideigin litir thuca sa chànan. Niste, tha plana fa-leth Ghàidhlig gu bhith aca, agus chan eil "feum air" a rèir luchd nam poblach.

Leis a sin, chan eil iongnadh ann gu bheil Hugh Andrews, neach-stiùiridh Birlinn, ag ràdh gur e plana "craicte" th' ann. An rud a th' ann 's gu bheil esan a' ruith an companaidh Birlinn, a tha a' sgaoileadh a-mach leabhraichean air feadh an t-saoghail, agus tha Birlinn gu math an sàs le litreachas na Gàidhlig... Tha Gàidhlig a' dèanamh airgead dha is mar sin bu chòir dha bhith faiceallach.

Tha e a' togail puingean gu math inntinneach a thaobh cleachdadh na Gàidhlig eadar luchd-labhairt is dè cho cumanta 's a tha e a bhith a' cleachdadh na Gàidhlig ann an "suidheachaidhean Beurla", mar a th' againn sna Gallaraidhean gu ruige seo. Cha bhi luchd na Gàidhlig air an disadvantageadh mur eil Gàidhlig air soighneachan beaga air sgàth gun urrainn dhaibh uile Beurla a bhruidhinn. Nam bheachd-sa, 's e am puing as cudromaiche aige:

"We are engaged in pretending that Scotland is a bilingual nation like Belgium, or, if you add Scots, a trilingual nation like Switzerland."

Tha Conor Cruise O'Brein cuideachd a' togail puing inntinneach:

"Holding high esteem for a language you don't actually use while holding the one you actually use in low esteem, is to be in a parlous mental and moral condition."

Mar a tha Mgr. Massie ag ràdh, "It is in such a condition that we are in if we pretend that Scotland is what it is not. To decry the pretence that we are a bilingual nation, in which Gaelic is as much a part of our everyday life and culture as English, is not to express hostility to Gaelic or contempt for the language." Feumaidh àiteachadh gu bheil mi ag aontachadh ris.

ÙRACHADH: Tha John Leighton, neach-stiùiridh GNnA, air innse dhuinn nach bi na soighneachan, no am plana aca, a' cosg faisg air £1,000,000.

"As anyone who actually refers to the draft proposals can tell, the huge costs mentioned in some press reports for implementing a Gaelic language plan at NGS are complete fantasy."

Bhiodh e math beagan deasbad fhaighinn air seo. Deasbad away ma-tha!

The National Galleries of Scotland has stated that it will be creating a Gaelic plan and putting up signage. This has caused outrage amongst the general public and within national printing companies. Allan Massie makes some very valid, and interesting, points in his article in Monday's Daily Mail. Read on to find out more.

Blogger air a dhol mobile!

2011-02-15T15:12:00.006Z

Faodaidh sibh Blogger fhaghinn air ur fòn a-nis, ma tha Android agaibh. Tha an App beag seo a' dèanamh a h-uile càil 's a tha an làraich-lìn.

Leis a seo, bidh mi a' sgrìobhadh barrach air a' blog agam - bho air feadh an t-saoghail! 'S sibhse a tha fortanach.

Rud eile, tha App Android ùr air tighinn a-mach - 's e "Androidify" an t-ainm a th' air. Anns an aon dhòigh 's a tha Miis ag obair air an Wii, tha Androidify a' cruthachadh dealbhan de dhaoine ann an cruth Android. Faodaidh sibh na Androids a chur air Facebook no Twitter, no fiù 's cleachd iad mar profile photos air ur fòn.

Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean

2011-02-02T13:15:00.000Z

An-diugh fhèin, thàinig fìos gu bheil inbhe oilthighe ceart aig UHI a-nis.

Tha Oilthigh na Gàidhealtachd agus na Eilean niste ann! As dèidh còrr is 20 bliadhna de fheuchainn, tha inbhe oilthighe aca.

Leugh tuilleadh an seo: UHI - Gàidhlig no UHI - English

UHI has finally been granted University status int he UK, by the Privy Council. IT only took 20 years of trying...

Cà bheil sibh a' ceannachd ur ceòl?

2011-01-13T22:31:00.001Z

Tha HMV gu bhith a' dùnadh 60 bùitean.

Thàinig naidheachd a-mach an seachdain sa chaidh gum bi HMV a' dùnadh 60 bùitean thairis air an RA - cuid dhaibh Waterstones.

Niste, tha daoine a' ceannachd ceòll ann an tòrr diofar dhòighean - 's e an eadar-lìon am fear as popular a-nis.

Càite am bi sibh a' ceannachd an ceòl agaibh? Air sgàth nach eil an t-uabhas de dh'airgead agam, tha mi ga ceannachd far a bheil e saor - ge b'e dè an àite. Tha mi a' cleachdadh HMV uaireannan, ach san arsaingeachd tha e ro dhaor.

HMV shutting 60 shops. Where do you buy your music now? Online or in shops?

"Bu chòir na bonuses a bhith nas lugha"

2011-01-09T15:27:00.001Z

"Cha bu chòir dha bonuses a bhith cho àrd", ars Nick Clegg.

Really?! Nam bheachd-sa cha bu chòir dha bonuses a bhith ann idir - gu h-àraid dhan Bhanca Rìoghal. Nach theap iad thuiteam dhan thom aig aon àm?

Tha mi a' smaoineachadh gum biodh sibh ag aontachadh leam nuair a tha mi ag ràdh nach bu chòir dha bonus sam bith a bhith ann dha na bancairean... Rinn iad tòrr mhearachdan agus bha againn rinn pàigheadh air an son.

Och uill, tha mi cinnteach gu bheil Mgr. Hester gu math toilichte leis an £2.5M a bhios e a' faighinn am-bliadhna.

And the banks are at it again, but this time to the tune of £2.5M and Mr. Clegg ain't pleased. However, instead of doing the right thing and banning bonuses of such severity, he merely suggests that "it shouldn't happen". Great. Well done Mr. Clegg...

Ma bhios tu a' dèanamh às leis a' phòsadh agaibh...

2011-01-09T14:47:00.002Z

Niste tha na Tòraidhean 'son "cìs" a chur air sgaradh-pòsaidh...

An-diugh, chaidh fhoillseachadh san Telegraph gu bheil planaichean aig na Tòraidhean gus "cìs" a chur air sgaradh-pòsaidh ma bhios clann aig na daoine. Tha iad gu math airson 's gum bi daoine a' pòsadh agus a' cumail am pòsadh sin a' dol cho fad' 's 's urrainn dhaibh, son "maith na cloinne".

A-nis ge-tà, tha iad air planaichean fhoillseachadh gun fheumadh pàrantan "cìs" a phàigheadh nan robh iad a' cur às dhan phòsadh aca. Bhiodh an cìs seo 'son ag ullachadh sochair-chloinne nas luaithe, a rèir coltas. Ach, air culaibh seo, tha sinn an dùil gur e cìs a bhios ann gus teaghlaichean gan chumail ri-chèile - chan eil na Tòraidhean measail air sgaradh-`posaidh air sgàth gu bheil e "dona" agus "mì-chuideachail do choinne". Mar sin, tha iad an dòchas gun cum seo teaghlaichean ri-chèile agus gun smaoinich iad air "rudeigin" eile a dhèanamh, seach a bhith a' pàigheadh an cìs seo, gus chumail ri-chèile.

Abair deagh bheachd bho na Tòraidhean a-rithist, nach eil?

Today we heard that the Tories want to put a price on divorce, over above the usual. If you divorce, you may now have to pay a fee that will "go towards helping sort child benefits faster". However, later in the same report, they then go on to claim that it will be used as a deterrent for divorce and it will make people take the fine "as the last resort". What ever next Tories!?

Staid na Gàidhlig?

2011-01-08T23:28:00.000Z

An tuit àireamhan de luchd-làbhairt am-bliadhna?

'S e siud a' cheist a th' air inntinnean nan eòlaichean air feadh an t-saoghal an-dràsta. Tha ar Cunntas-sluaigh gu bhith air a lìonadh anns a' Mhàirt agus a rèir eòlaiche chànain thathar an dùil gum faic sinn leudachadh ann an àireamhan de luchd-làbhairt na Gàidhlig - ach nas lugha na bh' ann eadar 1991 is 2001. Thuit àireamhan de luchd-làbhairt còrr is 7,300 eadar an àm ud bho 65, gu 58,600.

Thathar a-nis den bheachd gun tig na àireamhan suas sna sgìrean aig a bheil Foghlam tro Mheadhan na Gàidhlig agus anns na bailtean mòra, far a bheil daoine agus clann ag ionnsachadh na cànan. Ach, cha bhi seo gu leòr a rèir iadsan - chan eil clann gu leòr san t-siostam fhathast gus na h-àireamhan a leudachadh agus tha na seann dhaoine a' ruighinn aois bàis.

Thuirt Àrd-Oifigear Bhòrd na Gàidhlig gun robh dùil aige àireamhan de luchd-làbhairt tuiteam fo 50,000 am-bliadhna-sa, ach gum biodh leudachadh ann am measg chloinne. Tha seo a' dol an aghaidh na tha na eòlaiche chànain ag radh a thaobh leudachadh ann an crìonadh na Gàidhlig ge-tà.

Eadar '71 is 81' thuit àireamhan gu 82,600 [6,000 nas lugha], eadar '81 is '91 thuit iad gu 66,000 [18,000 nas lugha] agus eadar '91 is '01 thuit iad 7,400 a bharrachd. Tha min dòchas nach tuit iad gu mòr, tha min dòchas gun tig iad suas!

Language specialists and the head of Bòrd na Gàidhlig have expressed their concerns that numbers of Gaelic speakers will fall again this coming year, except that they will fall slower than before. One estimates number will fall by a few thousand, whereas the other says overall numbers could fall to below 50,000. I however feel things won't be all that bad. Who is right? Only the Census results can tell us.

A' cur sìos air na Gàidheil is a' Ghàidhlig?

2011-01-07T02:02:00.002Z

“You’re not going to speak Gaelic in Western Europe, I can assure you of that,” said John Charteris.

Uill, sin e ma-tha. Cha bu chòir dhuinn ar cànan a bruidhinn san dùthaich againn fhèin, a rèir coltas. 'S e seo dìreach aon de na slurs an aghaidh na Gàidhlig a tha air nochdadh sna pàipearan-naidheachd o chionn ghoirid.

Tha sinn cuideachd a' faicinn rudan mar seo, gu cumanta, sgrìobhte sna "comments" air na aithisgean sin:

"...[BBC] Alba was transmitting a load of highland gibberish..."

"Gaelic is backwards and it should be gotten rid of...it's no use, nobody needs it..."

'S e am puing a th' agam, nach eil mi air mo bhodraigeadh leotha, ach gu bheil na daoine sin a' smaoineachadh gu bheil e ceart gu leòr a bhith a' cur sìor air an cànan agus cultur a th' aig daoine eile san dùthaich aca fhèin! Niste, nan robh mise a' tighinn a-mach leis an aon stuth a thaobh na Asiannaich no na Muslamaich, bhiodh tòrr ùpraid ann. Bhithinnsa nam racist agus bhithinnsa gu tur ceàrr leis na rudan sin a ràdh. Ach, air sgàth gur e Gàidhlig a th' ann, tha e ceart gu leòr. Cha dèan na Gàidheil sabaid ma deidhinn, chum iad a' dol gu socair sa chulaibh...

Cuin a bhios daoine a' faicinn gur e rud ceàrr anns a bhiod iad a' dèanamh? Tha iad a' dèanamh cron air a' chànan agus a' chultur. 'S e iadsan is coireach gun d'tàinig a' Ghàidhlig dhan stait anns a bheil i an-dràst. 'S dòcha nan robh iad rud beag nas mhoiteile às an dùthaich agus an eachdraidh aca fhèin bhiodh an t-suidheachadh gu tur eadar-dhealaichte.

Tha na daoine sin an-còmhnaidh ag ràdh dè cho "proiseal" 's a tha iad ann an Alba, ach a bheil fios aca dè na th' ann an Alba dhà-rireabh?

The crucifixion of the Gaelic language continues from out-lookers looking in. Yet again we are seeing more and more hostility towards the language and it's success. If Gaelic does well, it gets bombarded with hatred. If it is seen in a bad light, it is bombarded with hatred. Can the language and it's people do no good?

Mànran - Latha Math

2011-01-06T16:10:00.006Z

Tha òran ùr Ghàidhlig a' tighinn a-mach 17mh Faoilleach le Mànran.

Tha òran ùr snasail aig Mànran gu bhith a' nochdadh air iTunes, Napster, TescoDigital, We7, HMV Digital agus Play.com air 17mh Faoilleach. Tha iad an dòchas gum faigh an t-òran aca a-steach dhan Top40. Tha min dòchas gun tèid a h-uile càil math leotha agus gum faigh an t-òran a-steach dha na Charts àiteigin!

Seo an t-òran air YouTube: Mànran - Latha Math

Mànran - Latha Math [Good Day] is out on the 17th January. Give it a listen on YouTube and then come back and buy it from any online MP3 retailer - iTunes, Napster, TescoDigital, We7, HMV Digital or Play.com

Latha Cunntas-sluaigh - 27mh Màirt 2011

2011-01-06T16:02:00.002Z

Bidh Cunntas-sluaigh 2011 a' faighneachd dhuibh ceistean a thaobh na Gàidhlig.

'S e ceist 16 a bhios a' faighneachd dhuibh mu chomas Ghàidhlig. Ma bhios sibh a' bruidhinn, a' leughadh, a' tuigsinn no a' sgrìobhadh na Gàidhlig [no a h-uile gin dhaibh] cuiribh tiog sna bogsaichean.

Bidh ceist 18 a' faighneachd dhuibh ma bhios sibh a' cleachdadh na Gàidhlig aig an taigh riamh. Ma bhios sibh ga cleachdadh, sgrìobh sìos i!

Tha e an urra ribh fhèin inbhe nas àirde a thoirt dhan a' Ghàidhlig. Mur eil sibh a' cur tiog sna bogsaichean, cha bhith leasachadh ann a thaobh a' Ghàidhlig agus bidh sinn fhathast a' strì anns na sgoiltean agus na roinnean poblaich san fharsaingeachd.

Census Day 2011 - Show your support for Gaelic by ticking the appropriate boxes in question 16. If you use Gaelic at home at all, make sure that you write this in at question 18.

CnaG - Cur is Fàs

2011-01-06T15:51:00.001Z

Tha irisean gu math inntinneach rim faighinn air làiraich CnaG. 'S e "Cur is Fàs" an t-ainm a th' orra is 's iad a tha a' toirt seachadh blasadan naidheachd bho air feadh na h-Alba a tha a' buinteann ris a' Ghàidhlig.

Cur is Fàs

Interesting Gaelic magazines can be found at the following site that have little bits of news on Gaelic Development from around the country.

A' Bhlian' Ùr - 2011

2011-01-06T15:48:00.000Z

BBC Alba 2010: Tha niste dà bhliadhna air a dhol seachad bhon a thòisich i.

Uill, Bliadhna Mhath Ùr a charaidean! Abair bliadhna a bh' againn an-uiridh - gu h-àraid a thaobh suideachadh na Gàidhlig. Am bi an aon leudachadh ann am-bliadhna? Chì sinn...

Tha OGE, Oithigh na Gàidhealtachd 's na h-Eileanan, gu bhith a' faighinn ceud oifigeil am-bliadhna gus an ainm "Oilthigh" a chleachadh gu ceart. Mar sin, 's e OGE a' chiad Oilthigh a bhios ann le Plana Gàidhlig a tha a' toirt prìomhchas dhan Ghàidhlig aig a h-uile ìre.

Tha sgoil ùr Ghàidhlig gu bhith a' nochdadh an Dùn Èideann agus bidh na h-aonadan air feadh na dùthcha a' fàs. Bidh no sgoiltean Ghàidhlig a' fàs an Inbhir Nis is Glaschu cuideachd - tha iad gu bhith làn.

Tha an ath-Chunntas-sluaigh gu bhith air a lìonadh ann am Màirt agus thathar an dòchas gum faic sinn leudachadh ann an àireamhan luchd-làbhairt na Gàidhlig. Tha eudòchas ann bho chiud ge-tà...

An-uiridh bha an t-uabhas de chompanaidhean a' tionndadh dhan Ghàidhlig [no bha feadhainn ùra a' nochdadh] - CalMac, Ski Scotland, ScottishArts, Iomairt Ghàidhlig Ghlaschu, Am Buidheann Dubh msaa

Bha am Mòd ga chumail ann an Gallaibh - abair rud a bha sin! Bha argumaidean a' dol an siud 's an sin agus bha tòrr dhaoine mì-thoilichte. Aig deireadh an latha, thachair e agus chaidh a h-uile càil gu math. 'S dòchas gur e am Mòd ud am Mòd a bu "popular" riamh?

Cuideachd, 's dòcha am pìos naidheachd as motha, fhuair sin a-mach gum bi BBC Alba a' nochdadh air Freeview am-bliadhna - mu dheireadh thall!

Mar a chìthear, tha bliadhna gu math soirbheachal air a bhith aig a' Ghàidhlig ann an 2010. Chì sinn dè thachras ann an 2011

Gaelic had a very successful year in 2010, with many many new happenings and initiatives. However, will this success remain in 2011? The Census may be key to it all.

BBC Alba - Gu bhith air Freeview!

2010-12-21T17:06:00.000Z

An-diugh, chuala sinn gum bi BBC Alba a' tighinn gu Freeview. As dèidh còrr is dà bhliadhna, tha Urras a' BhBC air aontachadh gum bu chòir dha BBC Alba àite air Freeview fhaighinn.

Tha Urras a' BhBC air coinneamhan a chur air dòigh thairis air an dà bhliadhna mu dheireadh gus co-dhùnadh a dhèanamh. Cuideachd, bha beachdan na poblaich gan togail, is 's iad a bha inntinneach.

A rèir a' mhòr-chiud de dhaoine a fhreagair an fhoirm, bu chòir dha BBC Alba a bhith air Freeview. A rèir rannsachadh an Urras 's e na daoine eadar aoisean 24 is 35 a bha a' coimhead air an sianal as trice agus 's e boireannaich na feadhainn as dèidheile air a' chànan ionnsachadh.

Bha tòrr bheachdan eadar-dhealaichte ann, feadhainn math is dona, agus tha na aithisgean gu math inntinneach ma bhios tu gan leughadh.

BBC Alba ri fhaighinn air Freeview
Fàilte to Freeview
Beachdan an Urras is na Poblaich

BBC Alba is coming to Freeview. An overwhelming amount of people showed their support for the channel, with 69% saying they'd prefer it to the BBC Radio Stations currently available. The BBC Trust findings are very interesting.

An Aimsir...

2010-12-19T16:30:00.000Z

Seo agaibh dealbh bho phort-adhair air choireigin ann am Breatainn an-diugh - a h-uile càil air a chur dheth air sgàth 2cm de sneachd.

Son trì seachdain nise tha Breatainn air a bhith gu math fuar is còmhdaichte le sneachd is dèigh. Tha tomhasan-teas air tuiteam cho ìosal 's -23C [ann an Alt na h-Eibhre] agus tha treanaichean, itealan is carabaidean air tighinn gu stad.

An turas seo ge-ta, chan eil adhbhar ann son a' mhòr chuid de thrioblaidean... chan eil troigh gu leth de sneachd againn an turas seo, agus chan eil e cho fuar 's a bha e. Dè tha dol ceàrr?

An rud as fheàrr mu dheidhinn? Ma bhios sibh dèidheil air sgitheadh, 's e nise an t-àm as fheàrr dol ann!

Again Britain has come to a standstill - and this time 2cm of snow is to blame. If you like skiing, however, now is the time to get going!

Mozilla Gàidhlig

2010-12-18T19:03:00.000Z

Faodaidh sibh Mozilla Firefox is Mozilla Thunderbird fhaighinn sa Ghàidhlig a-nis, agus a-rithist 's e obair Akerbeltz a th' ann!

'S e fìor phrogramman a th' annta agus 's iad a tha nas fhèarr a-nis le tionndadh Ghàidhlig!

Mozilla Firefox: Firefox Ghàidhlig
Mozilla Thunderbird: Thunderbird Ghàidhlig

Firefox and Thunderbird are now here - in Gaelic! Get using them guys.

Opera 11 - Niste sa Ghàidhlig!

2010-12-18T18:54:00.001Z

An-dè fhèin, thàinig Opera 11 Gàidhlig a-mach, air a dhèanamh le Akerbeltz.
Niste faodaidh tu surf the net sa chànan agad fhèin - mar a tha mi a' dèanamh a-nis!

Tha rud no dhà fhathast ann a dh'fheumas a bhith air ceartachadh, ach tha Akerbelt air the case!

Lorgaidh sibh fios air seo aig: Fòram na Gàidhlig

Surf the new in Gaelic with the new Opera 11!

Sgoil Ghàidhlig do Dhun Èideann?

2010-12-18T18:38:00.000Z

Tha Gàidhlig air a bhith ga teagasg aig Bun-sgoil Crois na Cìse fad cha mhòr 30 bliadhna a-nis, agus cho fad 's a tha an sgoil air a bhith ann, tha pàrantan na cloinne air a bhith strì 'son sgoil Ghàidhlig fa-leth a chruthachadh sa bhaile.
Niste, as dèidh cha mhòr dhà no trì bliadhna de choinneamhan, tha sinn air naidheachd fhaighinn gum faigh Dun Èideann sgoil Ghàidhlig fa-leth - le taic airgid bhon riaghaltas [£700,000].

Edinburgh finally gets the go ahead for a Gaelic school - after 30 short years...

Bronach gu bheil Gàidhlig fhathast ann an Alba?

2010-12-16T19:39:00.002Z

"Gaelic Language signs are spreading across Scotland" a rèir an Guardian...

Eil iad air dìochuimhneachadh gur e àite Ghàidhlig a th' ann an Uibhist? Actually, a bheil fhios aca gur e?

An seo, tha Ian Jack a' sgrìobhadh air dè cho dona 's a tha e gu bheil Gàidhlig ri faicinn air feadh na h-Alba. Tha e a' gearainn mu shanasan rathaid is sanasan air na rèilean-iarrainn agus is e den bheachd nach eil feum annta idir. An rud as èibhinne 's e 's gu bheil e a' cleachdadh dealbh bho Uibhist gus sealltainn dè cho cumanta agus mì-fheumal 's a tha na sanasan! Emm, 's Uibhist an t-àite as Gaelaiche san t-saoghal, mar sin chan eil sanasan rathaid Ghàidhlig "mì-àbhaisteach" no "gun fheum" - tha cha mhòr a h-uile duine gan tuigsinn! Ach, "Gaelic is a 'national' language – the signs are everywhere. Shame the same cannot be said of its speakers" - dhìochuimhnich mi am puing seo a bh' aige. Best not tell those 10,000 people in Glasgow...

Nan robh esan a' togail dealbh de shanas ann an Learuig no san Eaglais Bhreac far an robh a' Ghàidhlig a' leum a-mach, bhithinn-sa a' gabhal ris. Ach, air sgàth gur e fìor amadan a th' ann, chleachd e an dealbh ceàrr gus a argumaid neartachadh.

Cuideachd, tha e a' gearain mu na cànain sna ceadan-siubhal a th' againn a-nise: chan eil àite ann dhan a' Ghàidhlig no Cuimris, bhiodh Fraingis na b'fheàrr [agus tha e feargach air sgàth nach eil e ann a-nis!]. Cho fad 's a tha fhios 'am, chan e stait Fhrangach a th' annainn agus chan eil Fraingis na chànan Bhreatainneach. Uill, 's dòcha anns an 11mh linn!

We all know people can be silly from time to time, but Ian J [what an awfully Gaelic name...] takes it too far this time. "Gaelic is everywhere", he proclaims in horror - while showing us a photo taken on Uist, the most Gaelic place in the world! Call me when Gaelic takes over London and I might start to worry...

UHI a' tionndadh Gàidhlig?

2010-12-16T18:59:00.006Z

An seachdain seo, chunna sinn na planaichean a th' aig OGE, no UHI, a' tighinn gu follais. Niste, tha plana Gàidhlig aca a mhàireas fad 4 blaidhna.

OGE Plana na Gàidhlig

'S e deagh rud a th' ann, ach an d'tàinig e ro fhadalach? Tha OGE air a bhith ann fad iomadh bliadhna agus a' tabhan cùrsaichean Gàidhlig bhon a thòisich e, ach chan eil Gàidhlig air a bhith na pàirt dheth, gu ceart, gus an-dràst' [seach aig an t-Sabhail Mhòir]. 'S e plana math a th' ann agus tha mi toilichte gum bi barrachd cùrsaichean ann tro mheadhan na Gàidhlig, gu h-àraidh an cùrsa ùr eadar-theangachaidh. Ach, chan eil "punch" gu leòr ann saolidh mi - cho math 's a bhios e a' faicinn "OGE" air na stationary aca, an dèan e diofar sam bith mu stait na Gàidhlig taobh a-staigh na h-institiud?

As UHI publish their Gaelic plan, they seem to have covered every aspect possible... even Gaelic pens! Will this plan be the saviour of the Gaelic language within UHI walls, or will it just be disregarded?

Glaschu 2014 - Gàidhlig na pàirt dheth?

2010-12-16T18:31:00.005Z

So, seo againn an logo ùr, snasail a bhios air a cleachdadh mar riochdaire Ghàidhlig aig na games. Ach, an e falacy a th' ann?

Ged a tha an logo a' coimhead gu math snasail, agus 'b e £93,000 am prìs a bh' air, chan eil e a' nochdadh cho tric 's a bhiodh daoine an dùil...

Chan eil mi air an logo fhaicinn, taobh a-miugh am Public Statement a rinn iad ann am Màirt, idir agus chan eil coltas ann gun toisich e a' nochdadh an àite sam bith a dh'aithgearr.

Tha "Am Buidheann Dubh" air sgrìobhadh dhan Gheamaichean a' faighneachd dhaibh mu stàit na logo, agus a'Ghàidhlig san fharsaingeachd. Chì sin dè chanas iad...

Cuideachd, a rèir làraich-lìn na Geamaichean, 's e "cànan gallda" a th' anns a' Ghàidhlig...

Here we have the new, fancy Glasgow 2014 Games logo. Shame that nobody has seen it anywhere... They made out the Gaelic would be an important part of the Games, but so far nothing has been done. According to the Commonwelath Game's Glasgow 2014 website Gaelic is a "foreign language". Is there any hope?

Ainmean Chloinne na h-Alba...

2009-11-17T00:03:00.002Z

Ann an Alba tha tòrr ainmean snoga Gàidhlig mu thimcheall oirnn mar Alasdair, Ruaraidh, Seonag is Mairead. Cuideachd, tha ainmean snoga Beurla againn cuideachd mar Rachel, Melanie, Simon and Charlie. Ach, gu mì-fhortanach (dha na clann!) uaireannan tha ainmean mar Austin-Blade, C, Tooba and KC a' nochdadh...
Ann an Alba ann an 2008, bha ainmean mar Romeo-Rowland, Jagjot, Casanova agus Princess-Vanessa cho cumanta 's a bha Jock, Sìne, Sorcha is Alec.
Dè na tha ceàrr leis an t-saoghal! Carson a bhiodh tu a' cur an "ainm" C air a' phàist' agad!? No fiù 's Tooba? Nam bheachd-sa, 's e seo an rud a tha a' tarraing a-steach na bullies...
We have lots of nice names in Scotland, Gaelic and English, but recently names such as the above have started to become more popular than the traditional Scottish names. My question? What the hell is wrong with the world!?

Aonad Gàidhlig ùr agus soidhneachan Còrnais?

2009-11-14T03:13:00.004Z

An t-seachdain seo chuir Comhairle a' Chòirn plana cànain ann ag ràdh gum b' urrainn dha Còrnais is Beurla a bhith air na soighneachan sràid agus air togalaichean is làrach-lìon na Comhairle. Ged a tha dìreach mu 300 daoine ga bruidhinn (a-mach a 580,000 daoine anns a' Chòrn) thathar 'son ìre nas àirde a thoirt dhan a' chànan.

A rèir poll a rinn "thisiscornwall.co.uk" tha 78% 'son na soidhneachan agus chan eil ach 28% na aghaidh. A-nis tha Còrnais air a teagaisg ann an 12 bun-sgoiltean is 5 àrd-sgoiltean san sgìre agus tha clasaichean is cùrsaichean ann do dh'inbheach cuideachd. Tha mi 'n dòchas gun deach rudan gu math leotha. Gheibhear barrachd fios an seo: Soidhneachan Còrnais?

Air ais ann an Alba, tha sinn air naidheachd fhaighinn gum bi Bun-sgoil Ghàidhlig Inbhir Nis làn an ath-bhliadhna mur h-eil iad a' togail dà sheomar-teagaisg ùra. Thathar am beachd gum bi iad a' cosg timcheall air £500,000 ach gheibh iad rùm 'son 50 a bharrachd - an-dràst' tha 126 clann ann ach bidh an togalach làn aig 150. Cuideachd, tha Comhairle na Gàidhealtachd ag ràdh gu bheil pàrantan ann an Druim na Drochaid ag iarraidh ionad Gàidhlig aig Bun-sgoil Ghlinn Urchadain. Tha Comhairle na Gàidhealtachd ag ràdh gum bi iad feumach air dà sheòmar-teagaisg ùra is roinn-cluich' ùr 'son rùm gu leòr a chruthachadh.

Cornish signage coming to Cornwall? That is what the council, and apparently, the public want anyway. Signage would be bi-lingual on street signs and on all things to do with the council. According to Cornwall Council this won't cost them extra as they have agreed to get the Cornish added for free.
Back in Scotland we are being told that unless Inverness Gaelic Primary school get an extra two classrooms they will be full up come next August. It is estimated it will cost £500,000 for these new rooms. Also, in Drumnadrochit local parents are wanting a new Gaelic unit at Glenurquhart Primary, which the council have said they are happy to provide. This, again, will come at the price of around £500,000.

Pàigheadh-anabharra - £6.93

2009-10-31T02:41:00.002Z

Tha e coltas gum bi pàigheadh-anabharra ga thoirt seachad dha balach-pàipearach à Bedfordshire a tha a' cosnadh £6.93 gach seachdain - an duine as òige san Rìoghachd Aonichte a bhios a' faighinn pàigheadh-anabharra. Fhuair Kane Middleton, 13, litir fhormeil a dh'innis dha gum biodh esan air a round a chiall ann an Clophill.

Sgrìobte anns an litir bha: "You will recieve one week's pay in lieu of notice, which equates to £6.93 (subject to tax and NI)".

Cha robh an fhasdaidhear aige, Letterbox Direct, 'son brath a thoirt seachad air an naidheachd seo.

Thuirt Kane gun robh e air an obair seo fhaghinn dà mhìos air ais air sgàth gun robh e ag iarriadh treats agus cèidse ùr a cheannachd 'son an hamstair aige, Splodge.

Redundency pay for 13-year-old paper boy from Bedfordshire? If legitamate he will be the youngest person in the UK to get a redundency package. The reason he got his paper round in the first place? To buy treats and a new cage for his hamster, Splodge.

Cuidich BBC Alba - tha e suas dhuibh fhèin a-nis.

2009-10-26T19:30:00.001Z

Tha Urras a' BhBC a' sgrùdhadh BBC Alba. Lion a-steach an fhoirm a leanas: Foirm Gàidhlig no English form =]

Tha e cho cudromach dhan a' Ghàidhlig gu bheil BBC Alba ga fhaighinn air Freeview. Ach son siud a dhèanamh bidh feum aig na stèiseanan rèidio a bhith air an cuir dheth cho fad 's a tha BBC Alba a' craoladh [5-1130f gach latha]. Mar seo, tha taghadh ann: BBC Alba gach latha 5-1130f no na stèiseanan rèidio [bidh iad fhathast ann nuair nach eil BBC Alba air]?

Seo rud beag facts:
BBC Management believes there is a strong RQIV case for DTT distribution of BBC ALBA. We estimate that DTT distribution would increase reach by a further 150,000-180,000 individuals in Scotland, generating an additional 250,000 viewing hours, by the end of Scottish DSO (mid-2011).
Bi mu 220,000 duine a' coimhead BBC Alba - 5% de shluagh na h-Alba. Air a chur còmhla ris na prògraman Gàidhlig air BBC 2, tha luchd-amhairc de 860,000 duine ann - 21% de shluagh na h-Alba.

Basically, the BBC Trust are now reviewing BBC Alba for carriage on Freeview [530-1130pm each day]. It would be great if you could fill out the form attached to this blog and tell the BBC your views. However, for BBC Alba to be shown on Freeview the national radio stations will need to turned off during its broadcasting times [Scotland only]. However, these radio stations are availble in no less than eight other formats.

Here are a few facts:
BBC Alba could gain a potential 150,000-180,000 extra viewers and an extra 250,000 viewing hours from this move.
Around 220,000 (5%) people in Scotland watch BBC Alba already with it being available to only 33% of people in Scotland. When put together with the 2 hour weekly slot on BBC Two, 860,000 (21%) of people in Scotland watch Gaelic TV shows.

Chaochaill mo charaid an-diugh...

2009-10-25T23:26:00.003Z

An rud nach eil thu 'son a bhith a' cluinntinn air an fhòn: "Alasdair, tha mi duilich ach chaochaill X". Ach, gu mì-fhortanach, nuair a thòg mi an fhòn a-nochd, 'b e siud na chuala mi. Tha a h-uile rud a' tuiteam às a chèile cho luath 's a tha thu ga chluinntinn. Càit'? Carson? Cuin? Seo iad na trì ceistean a tha a' dol mun cuairt nad cheann... uill, nam cheann-sa co-dhìu.

An rud a tha neònach - bha fhios 'am gun do thachair e mus d'thàinig an call. Bha brath air Facebook ma dheidhinn ["17yo, 18 nxt wk, dead in car crash"] ach chan eil thu a-riamh a' smaoineachadh gum bi an caraid agad am fear a chiadh a chaochailleadh...

Chan eil mi 'son a' cumail a' dol a' bruidhinn ma dheidhinn. Tha e ro bhronach agus, ag innse an fhìrinn, chan eil facail agam ri ràdh. Tha mo cheann falamh - agus chan ann gu tric a tha siud a' tachairt!

Mu dheireadh thall tha mi dìreach 'son ag ràdh gun do chaill sinn cuideigin cho tapaidh is deònach rudan ùra a feuchainn. Tha fhios 'am gun robh an teaghlach aige anabarrach fhèin measail air agus gun robh gaol mòr aca air cuideachd. 'S e fìor bràthair-mòr a bh' ann cuideachd. A bharrachd air siud, 's e goilfear air leth math a bh' ann [fear de na goilfearan as fheàrr fo aois 18 ann an Alba] agus 's e caraid math a bh' ann thairis na bliadhnaichean cuideachd.

Chan eil mi cinnteach air an abairt Gàidhlig air seo ach, R.I.P man. x

To those who do not have Gaelic, this post is all about the death of one of my friends this evening. Of all the words you want to hear when you answer the phone, "I'm sorry but X is dead" are not some of them. It throws your mind into a state of panic and confusion. Where? Why? When? tend to be the questions you ask yourself. I know I did.
The strange thing - I already knew it had happened. Thanks to the wonders of Facebook I already knew that a young male had died on the Bends, but I did not know who. You never think that the person that died could have been a friend of yours. In this case, however, it was.
I'm not for continuing wittering on. It's too sad and to be honest, there is nothing I can say. My head is empty - and that doesn't happen very often!

Finally, I just want to say that we have lost such an outgoing and up for anything kind of guy tonight. I know just how much his family thought of him and also that he shared a great love for them too [Even though he wouldn't tell you he did - typical guy!] He was a great big brother as well. On top of this he was a brilliant golfer [on of the best under-18 golfers in Scotland] and he was a good friend over the year as well.

If there is one last thing for me to say it is that I wish his family my utmost sincerity and that I hope he rests forever in peace.

Coffee Break Fraingis? Deagh smaoin?

2009-10-24T19:20:00.002+01:00

Hmmm, rinn mi Fraingis 'son 7 bliadhna tro mo bheatha-sgoile ach a-nis chan eil ach beagan de fhacail agam, gu mì-fhortanach...
An e an cùrsa seo Coffee Break Fraingis an rud a tha mi air a bhith ag iarraidh? Perfect nach eil?

Mar a tha iad ag ràdh, no mar a bha cuideigin ag ràdh, tha tòrr "dead time" agad tron latha. A rèir iadsan bu chòir dhuinn a bhith ga chleachadh 'son rudeigin a dhèanamh. Dè mu dheidhinn ag èisteach ri na podcastan a th' aca? Tha mi air seo a dhèanamh, dìreach dà an-dràst', agus tha mo chiud Fhraingis air a bhith a' fàs mar-tha.

Bonour!
Salut!
Comment t'appelles tu?
Je m'appelle Alasdair. Et tu?
Je m'appelle Marc.
À bientôt!
Au revoir!

Ok, 's dòcha nach eil i air a bhith a' fàs cho mòr 's a bu toil leam ach tha fhios 'am a-nis gu bheil mi a' fuaimneachadh na facail ceart! =]

Cuideachd, tha mi an-còmhnaidh ag èisteachd ri NRJ: All French. Ge-tà tha an ceòl aca rud beag eadar-dhealaicht' bhon stuth a th' againn tha e fhathast math - gu h-àraidh an t-òran "Les Filles Adorent" le PZK.

Toiseach toiseachaidh? A start?

2009-10-24T02:13:00.003+01:00

Chan eil mi air rud sam bith mar seo a dhèanamh a-riamh. 'S e rud gu tur eadar-dhealaichte a th' ann a bhith a' bruidhinn do chuideigin air an eadar-lìon... cò aig a fios ma bhios daoine actually ga leughadh?

Tha fhiosam nach eil am blog seo cho inntinneach ach tha mi dìreach a' faighinn cleachde ris fhathast... 's dòcha bith post eile ann someday...

Never done this before. So totally different. Do people actually read these?